πŸ’›

izithakazelo

Tag: clans

amaBamba Clans & History

Mbambha, Krila, Thangana, Rhaso, Mbombo, Bhodlinja !

Bahlako & Batubatse (Marota) clans

Bahlako & Batubatse (Marota) are the clans which comes from Bakgatla Kingdom.Note that Bapedi is a Kingdom made of different clans which is ruled by Bahlako.

AmaBamba Clans & History

AmaBamba liqela elincinci lamaXhosa elinemvelaphi engacacanga. Ibali elinye, ekwaxoxwa ngalo nguK. Billie ngo-1975, lithi banxulumana noTshiwo, inkokeli ebalulekileyo yamaXhosa. Nangona kunjalo, eli bali liyathandabuza kwaye linokuba livela kwimithombo engekho sikweni, njengoko u-K. Billie wayengumhlobo no-S.T. Bokwe, uyise, uJ.K. UBokwe, wayengumBamba.

AmaBamba ayinxalenye yamaNdluntsha, isebe lesizwe samaXhosa. Iingxelo zembali, njengezo zika-S.E.K. UMqhayi noSoga bakhankanya amaNdluntsha nobudlelwane bawo neziduko zamaXhosa. Nangona imvelaphi yokwenene yamaBamba ingaqinisekanga, abonwa njengeqela phakathi kwamaXhosa amaninzi.

Abantu bakwa Mbatha

Abakwa Mbatha kusengabantu bakwa Shandu, MBEJE, Dladla. Lababantu babakhe eMangeni ngase Nkandla okwathi muva inkosi yabo uNdaba ka Sontshikazi wathuthela eNhlazatshe ngase Vryheid nesizwe sakhe. Kulapho azalela khona oMbeje, Dladla no Shandu.
Lendawo bayithanda ngoba yayiseduze kwabahlobo babo bakwa Zulu e Babanango kanti iseduze komfula iMfolozi emhlophe kanti futhi neNtaba iNhlazatshe inechibi elingomi lapho imfuyo ebeyikwazi ukuthola amanzi khona. Intaba lena beyibasiza futhi ukuthi babone isitha siseza le kude. Iyona ntaba lena obekuthi uma behlaselwa bazivikele ngayo. Lentaba yethiwa igama inkosi uNdaba ngoba ethi ‘Ihlanza Amatshe’ yagcina seyibizwa nge Nhlazatshe. Emadodaneni ka Ndaba uShandu owazinza kuyo lendawo abanye abafowabo oMbeje no Dladla bafuduka bazitholela izindawo zabo.
Emva kuka Shandu inkosi ebusile kube ngu Dunjwa okwathi uma ekhothama kungazelelwe ubukhosi bathathwa u Khali wabusela emzini kayise e Zivundleni. Amanye amadodana ka Shandu awazange athande ukuphathwa uKhali abe esehamba neqeqebana labantu bawo ayozifunela ezinye izindawo eziseduze. U-Nkomo no Mashiba baya e Zihlalo/Dlebe, uMandlovu waya eBaQulusini kanti uMngunyana waya kwa Nobamba/Danny Dalton. Kodwa-ke abazange baqhelelane ne Nhlazatshe, Mahlabathini, Dlebe, Zihlalo, Mabedlane, Ceza nezindawo ezisondelene nazo.
U Dladla yena waya koMnambithi, Nobamba/Weenen kanti abanye bazinza ko Msinga, Nquthu nezindawo ezakhelene nazo. Komsinga singabala uLugubhu ozalwa endlini ka Dumisa kanti waba nobudlelwane obukhulu nomfowabo uMbeje.

Izibongo zama Mbatha
Sontshikazi, Ndaba, Shandu, Mbatha, Mthiya, Mangcengeza, Khali, Mngunyana, Manyosi, Mashiba, Makhubalo, Mngeni, Dumisa, Nsibankulu, Nkomo, Mandlovu, Dunjwa, Mbudlele, Dilikana…
Amanye lapha amagama nje angazange aba yizibongo

Dladla
Mgabadeli, Mphembe, Mhlophe, Gadlela, Dwala, Mnembe, Kweyama, Vezi, Gigaba, Ziyamanzi, Mathenjwa, Kolotshana…

Mbeje
Bhabha, Magwaza, Mlotsha, Sihlangu senxele,
Mabhala ngepensela abafokazane bebhala ngozipho, Gumbi lama gwala, Ndabezitha

Page 4 of 4

Β© 2026